يکشنبه ۵ خرداد ۱۳۹۸ تهران ۲۳:۴۳ - ۲۶ مه ۲۰۱۹
 
سه شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۷
ساعت ۲۲:۳۴
گزارشگران بدون مرز، ایران، عربستان و افغانستان

وضعیت اسفناک آزادی بیان در کشورهای تحت اشغال یا متحد آمریکا
وضعیت اسفناک آزادی بیان در کشورهای تحت اشغال یا متحد آمریکا
دریچه درحالی به بزرگنمایی نامه گزارشگران بدون مرز به سازمان ملل می‌پردازد، که این سازمان اخیراً در ارائه طبقه بندی بر مبنای شاخص آزادی بیان، به عربستان (متحد آمریکا) رتبه 168 داد ولی رادیو فردا آن را سانسور کرد.
گزارشگران بدون مرز (در انگلیسی: Reporters Without Borders، در فرانسوی: Reporters sans frontiers) یک سازمان غیرانتفاعی بین‌المللی با هدف دفاع از آزادی مطبوعات و حمایت از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران است. مقر این سازمان در کشور فرانسه قرار دارد.

بخشی از امور مالی این سازمان از راه فروش نشریات و دیگر تولیدات و حق عضویت اعضا تأمین می‌گردد و بخش دیگر نیز از کمک‌های مطبوعات، شهروندان و نیز کمیسیون اروپا فراهم می‌شود. گزارشگران بدون مرز هر سال ترازنامه سازمان را منتشر و در اختیار اعضا و عموم قرار می‌دهد. تنها سازمان دولتی که به این سازمان کمک می‌کند کمیسیون اروپا است که مرکب از ۱۵ دولت مختلف است.

سال ۲۰۱۷ به ترتیب نروژ، سوئد و فنلاند ۳ رتبه اول، ایالات متحده ۴۳، بریتانیا ۴۰، عربستان سعودی ۱۶۸، ترکیه ۱۵۵ (۱۴۹ در ۲۰۱۵) و عراق ۱۵۸ را به خود اختصاص دادند.

از رنگ‌بندی سیاه (بسیار بحرانی)، قرمز، نارنجی، زرد و زرد روشن یا کرم (آزاد) سال ۲۰۱۷ رنگ‌های سیاه اکثراً در آسیای مرکزی همچون چین و خاورمیانه و شمال شرقی آفریقا متمرکزند قرمز در آسیای جنوبی و جنوب شرقی و شمالی از جمله روسیه در اروپای شرقی، قاره آمریکای استوایی و همچنین آفریقای مرکزی و شمالی. رنگ‌های روشن در اروپای شمالی و مرکزی و غربی، مناطق آفریقای جنوبی، استرالیا و آمریکای شمالی. وضعیت اروپای شرقی و بخشی از اروپای مرکزی با آمریکای جنوبی به‌طور مشابه با رنگ عمدتاً نارنجی متمایز می‌شوند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش سالانه ۲۰۱۸ از خشونت مرگبار و بدرفتاری با خبرنگاران گزارش داده و اعلام کرد که طی یکسال ۸۰ خبرنگار کشته و ۳۴۸ خبرنگار هم‌اکنون در زندان بسر می‌برند و ۶۰ نفر دیگر گروگان هستند که نشاندهنده سطح خصومت بی‌سابقه با کادرهای مطبوعاتی است.

دوماه قبل این سازمان درباره عربستان بیانه‌ای منتشر کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه از پاریس، این سازمان در بیانیه خود آورد: در اکثر موارد، بازداشت این افراد به طور رسمی مورد تائید قرار نگرفته و هیچ مقامی تاکنون از موارد اتهامی آنها یا محل حبسشان سخنی به میان نیاورده است.

گزارشگران بدون مرز از جمله موارد بازداشتی را شامل بازداشت «صالح الشیحی» خبرنگاری دانست که دستگیری‌اش زمانی مورد تائید قرار گرفت که خانواده وی از این مساله و محکوم شدن او به پنج سال زندان مطلع شدند.

این روزنامه نگار سعودی دسامبر 2017 ناپدید شد، اما خبر بازداشت وی تا زمان اعلام محکومیت اش از طرف آل سعود، منتشر نشد.

«عصام الزامل» کارشناس مسائل اقتصادی و روزنامه نگاری است که ماه جاری به دلیل انتقاد از راهبرد اقتصادی دولت عربستان محاکمه شد. در آن زمان بود که به طور رسمی تائید شد وی طی سال گذشته در زندان بوده است. «طراد العمری» روزنامه نگار و ستون نویس دیگر سعودی است که از نوامبر 2016 پس از اعتراض به سرکوب رسانه‌های عربستان ناپدید شده است.

در همین حال، مسئول میز خاورمیانه در سازمان گزارشگران بدون مرز گفت: روش‌های سنتی عربستان برای ساکت کردن صدای روزنامه نگاران منتقد، در پرونده ناپدید شدن «جمال خاشقچی» زمینه هراس افکنی به بدترین نحو را فراهم می‌کند.

خاشقچی که در تبعید خودخواسته در آمریکا زندگی می‌کرد، دوم اکتبر (دهم مهر ماه) پس از ورود به کنسولگری عربستان در استانبول به منظور دریافت اسناد رسمی در آستانه ازدواج با همسر ترک تبارش، ناپدید شد. تلویزیونی در ترکیه روز چهارشنبه تصاویری از صحنه ورود وی به کنسولگری سعودی در استانبول را منتشر کرد.

مقام‌های سعودی با طرح این ادعا که خاشقچی این کنسولگری را ترک کرده است، گزارش پلیس ترکیه مبنی بر احتمال به قتل رسیدن وی را رد کردند.

در همین حال، سازمان گزارشگران بدون مرز خواستار تحقیقات مستقل بین المللی برای تعیین سرنوشت این روزنامه نگار سعودی شد.
خاشقچی در مقالاتی که برای روزنامه واشنگتن پست نوشته بود، از جنگ عربستان در یمن، بحران اقتصادی عربستان با کانادا و دستگیری مدافعان حقوق زنان انتقاد کرد.

منابع مطلع اعلام کردند که خاشقچی مورد شکنجه قرار گرفت و سپس به دست تیمی که از سوی دولت سعودی گماشته شده بود، به قتل رسید.

گزارشگران بدون مرز همچنین در بیانیه خود اعلام کرد که در مجموع 25 تا 30 روزنامه نگار حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای در حال حاضر در عربستان تحت بازداشت هستند.

دو سال قبل نیز، با آغاز نشست سران کشورهای عضو ناتو در وارسا، سازمان گزارشگران بدون مرز از اعضای ناتو خواست تا تمام توان‌شان را برای حفاظت و حمایت از آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران در افغانستان به کار گرفته و از مذاکره با گروه طالبان به‌عنوان دشمن اصلی آزادی بیان، تا زمان رعایت کامل حقوق بین‌المللی بشردوستانه توسط این گروه، خودداری کنند.

سازمان گزارشگران بدون مرز با انتشار اعلامیه‌ای به‌مناسبت نشست سران کشورهای عضو ناتو در وارسا، تاکید کرد که حمایت از آزادی رسانه و خبرنگاران در افغانستان توسط اعضای این پیمان باید «پیدا و روشن» صورت گیرد. گزارشگران بدون مرز که از مهم‌ترین سازمان‌های بین‌المللی حمایت‌کننده از آزادی بیان و رسانه‌ها در جهان به‌شمار می‌رود، در اعلامیه خود گفت: «گزارش‌گران بدون مرز از دولت افغانستان و کشورهای عضو پیمان ناتو و هم‌چنین نمایندگان اتحادیهٔ اروپا به‌شمول رییس شورا، کمیسیون و نمایندهٔ عالی اتحادیهٔ اروپا در امر وزارت خارجه را که در این نشست شرکت می‌کنند، فرا می‌خواند به شکل پیدا و روشن از رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران حمایت کنند».

گزارشگران بدون مرز هم‌چنین افزوده که دشمنان دموکراسی و آزادی اطلاع‌رسانی در افغانستان، جنگ و تهدیدهای‌شان را علیه رسانه‌ها و خبرنگاران تشدید بخشیده و خبرنگاران به‌خاطر انجام وظایف خود بهای سنگینی پرداخته‌اند.

کریستف دولوار، دبیر اول سازمان گزارشگران بدون مرز می‌گوید که رسانه‌ها در افغانستان نقش مهمی در تأمین صلح و عدالت اجتماعی ایفا کرده و باید حمایت از آن، در صدر برنامه‌های کشورهای عضو ناتو قرار داشته باشد.

آقای دولوار گفته است: «در حالی که جامعهٔ جهانی در بارهٔ راهکارهای حمایت از افغانستان تأمل می‌کند، ما از کشورهای عضو ناتو می‌خواهیم آزادی اطلاع‌رسانی را به‌اولویت نخست خود تبدیل کنند. ما باور داریم و تجربه پانزده سال اخیر هم این باور ما را تأیید می‌کند که بدون تضمین آزادی و استقلال رسانه‌ها و حفاظت از روزنامه‌نگاران، نمی‌توان صلح، امنیت و آزادی‌های بنیادین را تضمین کرد.»

وی هم‌چنین تاکید کرده است: «مذاکره و کمک‌های جهانی باید مشروط به در پیش‌گرفتن سیاست عملی در حمایت از آزادی اطلاع‌رسانی و تعهد به مبارزه با مصونیت کیفری عاملان قتل و آزار روزنامه‌نگاران شود.»

سازمان گزارشگران بدون مرز می‌افزاید که گسترش بحران‌های امنیتی، اقتصادی، سیاسی و هم‌چنین قانون‌گریزی در افغانستان، رسانه‌ها را متأثر ساخته است.
به گفتهٔ این سازمان، خشونت‌ها علیه خبرنگاران طی سال‌های اخیر روند صعودی خود را طی کرده و ده‌ها خبرنگار در نتیجه این خشونت‌ها، جان‌های خود را از دست داده‌اند. گزارشگران بدون مرز با اشاره به هدف قرارگرفتن موتر حامل کارمندان تلویزیون طلوع در سی جدی سال گذشته در کابل، می‌افزاید که گروه طالبان پس از این حمله رسانه‌ها را هدف عمده نظامی‌شان عنوان کرد.

با این‌حال، سازمان گزارشگران بدون مرز تاکید کرده است ناتو که فرماندهی نیروهای بین‌المللی در افغانستان را به عهده دارد و تعهد کرده که تا سال ۲۰۲۰ میلادی به‌منظور حاکمیت دولت قانون‌مدار، مبارزه با افراط‌گرایی نیروهای امنیتی افغانستان را تمویل می‌کند، اما طی سه سال گذشته مواضع خود را در برابر گروه طالبان متضاد ساخته است. گزارشگران بدون مرز می‌افزاید: «در سه سال گذشته مواضع متضاد در برابر مذاکره با طالبان به تضعیف جامعهٔ مدنی، مدافعان حقوق بشر و به‌ویژه ژورنالیستان انجامیده است. در حالی‌که طالبان علناً حقوق بین‌المللی را پایمال می‌کنند و به گفتهٔ سازمان ملل در حمله به افراد ملکی و رسانه‌ها مرتکب جنایت جنگی می‌شوند، برخی کشورهای عضو ناتو از دفتر نمایندگی دیپلوماتیک آنان (طالبان) در دوحه حمایت می‌کنند. بسیاری از افراد این دفتر مسوولان سابق دولت طالبان بوده‌اند و به ارتکاب جنایت متهم هستند».

گزارشگران بدون مرز، مذاکره با گروه طالبان بدون پیش‌شرط پذیرش تعهدهای بین‌المللی «بنیادین»، رعایت حقوق بین‌المللی بشردوستانه، به ویژه کنوانسیون‌های جینوا را غیرقابل‌پذیرش توصیف کرده می‌گوید که اشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان در نخستین روز عید سعید فطر، بدون مطرح‌کردن هیچ پیش‌شرطی از گروه طالبان برای انجام مذاکرات صلح دعوت کرد.

سازمان گزارشگران بدون مرز تاکید می‌کند که صلح بدون تأمین عدالت ناممکن است. به گفته این سازمان، مصونیت از مجازات عاملان جنایات علیه خبرنگاران، این جنایت‌کاران را به نقض بیشتر حقوق بشر و آزادی اطلاع‌رسانی تشویق می‌کند. به گفتهٔ گزارشگران بدون مرز، کشتن روزنامه‌نگاران تنها جنایت علیه آزادی بیان نیست، این جنایات می‌توانند از مصادیق جنایت‌های جنگی به شمار بروند.
 
محبوب ترين ها
 
توصيه مطلب: ۰
دیدگاه شما
نام شما

نظر شما *