شبهه افکنی درمورد نذر در رادیوفردا

17 مهر 1397 ساعت 16:13

مولف : حجه الاسلام ابراهیم محسنی

تابو دربرنامه این هفته درصدد خرافه دانستن نذر و نذورات در بین مسلمانان و بویژه مردم ایران بوده تا یکی ازباورهای دینی مردم را باز نشانه گرفته باشد.


رادیو دیروز:درابتدا تابو تلاش می کند نذر را محصول آموزه های اسلام بداند و دراین باره می نویسد:
" کمک‌های انسان‌دوستانه، کمک به کودکان بی‌سرپرست یا حیوانات بی‌پناه و کمک به دیگری و دیگران از زیبایی‌هایی است که تقریباً در همه جوامع می‌توان دید. اما آیا نذر کردن و نذری دادن و توسل به امامان شیعه و شفا گرفتن از حرم آنها هم در همین دسته‌بندی می‌آید؟عده‌ای می‌گویند نه. آنها مکانیسم نذر و نیاز را به جادو و خرافه نزدیک می‌دانند و می‌گویند برای مثال برای شفا از بیماری نذر به هیچ امام و امام‌زاده و حرم و بارگاهی به شما کمک نمی‌کند. آنچه ممکن است به شما کمک کند علم پزشکی است. معتقدان اما از اثربخش‌بودن نذورات خود گزارش می‌دهند و اغلب ادعا می‌کنند خود شاهد شفا گرفتن کسانی در هیئت عزاداری محرم یا در حرم امام هشتم شیعیان بوده‌اند، کسانی که نذر کرده‌اند و جواب گرفته‌اند."
اینجا یک خلط مبحث اساسی صورت گرفته و نذر و توسل با هم قاطی شده است تا با زیر سوال بردن یکی ، دیگری هم زیر سوال برده شود.اینکه آیا نذر منحصر به رفتار شیعه و به معنای کمک به مستمندان باشد هم یک مغالطه بزرگ است.نذر اساسا مترادف با کمک نخواهد بود بلکه دینی است که مکلف در ازای گرفتن حاجتی از خدا بر ذمه خویش قرار می دهد و اگر طبق شرایط باشد و باصیغه نذر منعقد شده باشد واجب الاجرا است،برخلاف کمک به مستمندان که یک امر مستحبی است.نکته دیگر این است که گاهی نذر اصلا کمک به دیگران نیست مثل نذری که در مورد مادر حضرت مریم آمده است.پرداختن به این نذر دومطلب را اثبات خواهد کرد.نکته اول این است که اثبات می کند نذر قبل از اسلام و در ادیان دیگر هم بوده است و نکته دوم این است که نذر به معنای کمک به مستمندان نیست.قرآن که کتاب مورد قبول ادیان مختلف از حیث اتقان کلامی است، داستان نذر همسر عمران، يعني مادر حضرت مريم(س) را نقل مي کند و مي فرمايد: و به ياد آوريد هنگامي را که همسر عمران گفت: «خداوندا آنچه در رحم دارم براي تو نذر کردم که آزاد و در خدمت خانه تو باشد. از من بپذير که تو شنوا و دانايي»(آل عمران، آيه 35) و در سوره مريم پس از نقل داستان تولد حضرت عيسي(ع) خداي متعال به حضرت مريم(س) مي فرمايد: هرگاه کسي از انسان ها را ديدي (با اشاره) بگو: «من براي خداوند رحمان روزه اي نذر کرده ام؛ بنابراين با کسي سخن نمي گويم» (مريم، آيه 26) خداوند هنگامي که يکي از ويژگي هاي عباد الرحمن را بر مي شمارد، مي فرمايد: ايشان به نذر خويش وفا مي کنند و از روزي (قيامت) که شر و عذابش گسترده است، مي ترسند.در این ایات موارد مختلفی از نذر بیان شده است.روزه سکوت گرفتن حضرت مریم هیچ گاه کمک به مستمند نخواهد بود.
در قسمت دیگر ازبرنامه تابو کارشناس اینگونه میگوید:
" یک جنبه دیگر هم وجود دارد که حتی در نیروهای غیرمذهبی هم هست. درواقع بسیاری که مذهبی نیستند تا به امامزاده نذر کنند یا ضریح ببندند اما از طریق کمک به انجمن‌‌های خیریه به نوعی سعی می‌کنند وجدان خودشان را آرامش ببخشند و به عنوان انسان محبوب و نیکوکار شناخته شوند.بنابراین پشت این رفتار یک معامله‌گری اقتصادی یا صرفاً باورهای خرافی عمل نمی‌کند بلکه میل به شناخته شده و تایید شدن به عنوان یک انسان نیکوکار هم نقش ایفا می‌کند. هر چه فرد شناخته شده‌تر باشد حتی جنبه‌های نمایشی این کار می‌تواند برجسته تر شود. بنابراین دارد در واقع از این طریق اعتبار اجتماعی خودش را افزایش می‌دهد یعنی هم آن جنبه خرافی در کار است و هم آن روحیه بده بستان معامله‌گری که من پولی می‌دهم و امید پیدا می‌کنم که این طوری شاید پاسخ بگیرم هست و جنبه انسانی همبه نظر من به عنوان کمک یک وجدان انسانی به دیگران هم می‌تواند عمل کند."
در این قسمت نذر به عنوان یک  تجارت مطرح شده که شخص نذری می کند تا در عوض به چیزی دست یابد.حتی خیر بودن اشخاص هم به نذر مرتبط شده است.مشخص است که جناب کارشناس به دلیل نداشتن پشتوانه علمی برای مطالبش به تشریح ذوقیات پرداخته است.واکاوی نیات خیرین برای کمک به دیگران چگونه در دامنه نذر تعریف خواهد شد؟مشخص است که اساسا مفهوم نذر برای کارشناس تابو مفهومی نا آشنا است.رادیو فردا نشان داده که نه اخبارش ونه کارشناسانش از بهره علمی مناسب برخورردار نیستند.
 


کد مطلب: 28407

آدرس مطلب: http://radiodirooz.com/fa/doc/news/28407/

رادیو دیروز
  http://radiodirooz.com